In een lokaal ziekenhuis ligt een vrouw, ogenschijnlijk onaanspreekbaar, in haar urine, naakt. De nieuwe fysiotherapeute die vandaag wordt ingewerkt treft haar zo aan. Terwijl de verpleging na enig mokken het bedlinnen verschoont (ze voelt er immers toch niets van), kijkt de therapeute de medische status nog eens in. Op de verwijzing staat “doorbewegen”. Mevrouw heeft twee hersenbloedingen gehad, er is geen contact mogelijk, staat er. Het verpleegkundig rapport vermeldt dat ze de laatste 7 dagen dagelijks mondspoeling krijgt, de pagina’s blinken in leegte t.o.v. de verslagen van de weken ervoor. Op het nachtkastje naast haar staat een pak vruchtensap, zonder glas.
De assistent fysiotherapie heeft de vrouw een tweetal weken niet gezien en schrikt van haar vermagerde toestand, ze geeft aan dat de vrouw erg rijk is en dat ze haar kinderen wel eens aan haar bed heeft horen uitspreken dat ze bijna niet kunnen wachten op haar dood.
De nieuwe fysiotherapeute maakt, zoals zij altijd doet bij comateuze patiënten, contact met de vrouw voor ze haar behandeling begint. De vrouw kreunt wat en probeert haar ogen te openen. Haar mond ziet er droog uit. “Bent u mevrouw W.?” vraagt de fysiotherapeute. Er wordt gekreund. De fysiotherapeute meent dat de reactie komt op haar vraag en zoekt oogcontact. Ze stelt nog een aantal vragen waarop mevrouw bevestigend één keer met ogen knippert en ontkennend twee maal met haar ogen knippert. Bij herhaling van de vragen in willekeurige volgorde wordt consequent hetzelfde antwoord gegeven.
Na de behandeling schrijft de fysiotherapeute een opmerking in de medische status dat er die dag op deze wijze contact kan worden gelegd met mevrouw W. De assistent wijst haar erop dat het hoogst ongebruikelijk is in dit ziekenhuis dat een therapeut in een medische status schrijft, de therapeute motiveert haar dat deze informatie van medisch belang is voor eventuele behandeling. Hierop ontvangt ze het antwoord dat het waarschijnlijk niet de bedoeling is dat er nog behandeld wordt, Mevrouw W. krijgt immers alleen de dagelijkse mondspoeling en niets wijst op het inbrengen van vocht of voedsel.
Later die dag geeft de fysiotherapeute haar bevindingen nog eens door aan de afdelingsarts, die haar zegt dat ze zich nergens mee moet bemoeien. Toch zal hij op haar aandringen het geconstateerde vanmiddag in de rondgang doorgeven aan de specialist. Die middag krijgt de fysiotherapeute geen terugkoppeling en bij navraag blijkt dat er geen bezoek is gebracht aan mevrouw W. en dat ze tot de volgende dag moet wachten.
Ze kan de gebeurtenissen rondom mevrouw W. maar moeilijk rijmen in haar gedachten en maakt een afspraak met de specialist voor de volgende dag en meldt dit haar leidinggevende. Er volgt een open uitwisseling tussen de leidinggevende en de therapeute over de patiënte, de bevindingen van de therapeute, haar twijfels over de veronderstelde onthouding van voedsel en vocht en waarover ze de specialist wil spreken. Ze is zelfs bereid ontslag te nemen in haar proefperiode als het aanraken van dit onderwerp niet is gewenst.
De dag erop treft de fysiotherapeute een leeg bed op de plek waar mevrouw W. eerst lag. Ze krijgt te horen dat mevrouw W. in een aparte kamer ligt en stervende is. Er hoeft niet meer behandeld te worden. De kinderen van mevrouw W. staan ogenschijnlijk onaangedaan op de gang, het zal wel niet lang meer duren.
In het gesprek met de specialist gaat de leidinggevende mee. Een eerste reactie van de specialist is dat het onthouden van voedsel en vocht een wens van de familie is om het lijden van mevrouw W. niet onnodig te verlengen. Mevrouw W. was voor de artsen niet aanspreekbaar en er is n.a.v. de multiple hersenbloedingen geen verwachting voor herstel naar enig menswaardig bestaan. Toch is de arts verrast dat het de therapeute wel is gelukt contact te leggen en de mate waarin de vragen consequent worden beantwoord met het knipperen van de ogen duidt toch op een onverwachte wending naar een mogelijk herstel proces.
Wat zijn consequenties van de keuzes die de diverse medewerkers passief of actief maken. Wat zijn onderliggende motivaties tot handelingen of het nalaten ervan. Welke ethische zaken spelen hier. En hoe kun je als leidinggevende van een multidisciplinaire afdeling hier sturing aan geven?
Plaats/Stem op NUjij.nl
Send a friend
Print artikel
4 reacties op “Verborgen begeerte, moord of medische indicatie?”
Hallo, door te scrollen heb ik deze schokkende bijdrage gelezen. Ik ga er van uit dat de dame in kwestie inmiddels overleden is en hoop van harte dat haar eigen doodswens, als die er al was, niet is ingegeven door het gebrek aan aandacht en respect dat zij in haar laatste dagen heeft moeten meemaken van zowel verplegend personeel, artsen als haar eigen familie. Wat mij raakt is niet alleen het verhaal over deze dame en de niet aflatende inzet van de fysiotherapeute maar ook het gegeven dat er geen enkele reactie op deze bijdrage is geleverd….zegt dat nu iets over ons eigen onvermogen om de menselijke maat in de zorg te blijven nastreven?
Dit is algemeen aanvaarde praktijk in ziekenhuizen. Een eventuele tuchtklacht bij het medisch tuchtcollege door een familielid zou ongegrond verklaard worden.
De fysiotherapeute begaf zich op het vakgebied van de artsen en de verpleegkundigen, die in een team over het leven van de vrouw beslissen.
Ook al deed de fysiotherapeute nog zo haar best, zij zou door de medische tuchtrechters geschoffeerd worden als zij het waagde om te getuigen tijdens de zitting. Het lijkt onrechtvaardig dat degenen die hun nek uitsteken geschoffeerd worden door de medische tuchtrechters.
Voor leken is het ongelooflijk, maar wanneer er hersenbeschadiging is opgetreden heeft de patient geen menswaardig bestaan meer in het ziekenhuis en wordt hij/zij bejegend als minder dan een dier. Een klein gesloten clubje hoogleraren gezondheidsrecht (die fungeren als tuchtrechters en advocaten bij klachten tegen artsen) beschermt de artsen en verpleegkundigen, die de mensenrechten schenden. Een klacht bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is een weg, die kan worden gevolgd in dit geval.
Vaak worden ook nog geld en sieraden gestolen van het slachtoffer als de familie er niet meteen bovenop zit. Verpleegkundigen pakken de handtas, portemonnee en sieraden af en graaien in de bezittingen bij patienten.
@Juriste: En deze reactie schokt mij! Kunt u delen aan welke bronnen u refereert in bovenstaande reactie?
In de communicatiesituatie die ik beschrijf speelt angst voor medisch tuchtcollege zeker mee. In deze situatie is een andere invalshoek geklozen dan het Europees Hof voor de rechten van de mensen. Het gesprek van oog tot oog, hart tot hart of.. hart tot hard?
@ Maret Celis: Later zal ik vertellen of de patiënte in dit geval overleed, of haar hersenbloeding overleefde, ik zal vertellen over hoe het gesprek tussen de fysiotherapeute, de leidinggevende en de specfialist verliep. Maar vooralsnog ben ik benieuwd naar ervaringen die juist wel menselijke maat in de zorg nastreven. Zelfs al moet het vermogen daartoe ontstaan in een bijna onmogelijke situatie. Dat is het geloof wat de therapeute dreef, en dat is strijd die de arts strijdt
Ik werk bij een vakbond voor medewerkers in de zorg, waar we veel bezig zijn met zorgverleners die dit soort situaties tegenkomen. Het is dapper en goed dat deze therapeute haar nek uitsteekt. Die mensen zijn hard nodig, soms zien ook zorgverleners niet meer in wat voor situatie zij hun zorg moeten verlenen. De misstanden waar zoveel over te doen is, zijn niet van gisteren op vandaag ontstaan. Onze leden melden dat zorgverleners vaak gefrustreerd zijn door eerdere pogingen zaken aan de kaak te stellen. Een bekende klacht is ook dat door personeelstekort de aandacht voor patiënten onvoldoende is. Een dappere nieuweling, een idealist, een doorzetter of een journalist is soms nodig om mensen wakker te schudden.
@ juriste: de beschuldiging van diefstal door verplegend personeel kun je zo echt niet maken. Misschien heb je een concreet geval voor ogen, maar dat is echt een incident. Uit onderzoek onder zorgverleners blijkt juist dat de sociale controle onderling erg hoog is, men elkaar aanspreekt op gedrag en dat misstanden worden gemeld.