Volgens een rapport van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland is het aantal licht verstandelijk gehandicapte jongeren met gedragsproblemen de afgelopen jaren sterk gestegen. Als oorzaak wordt een maatschappij genoemd die steeds hogere eisen stelt.
Met deze constateringen hebben we gelijk de kern van het vraagstuk te pakken. Â Niet de mensen met een verstandelijke beperking zijn het probleem, maar de mensen zonder beperking. Als we aan die laatste categorie niets doen, ziet het er echt somber uit. Diezelfde mensen zonder beperking runnen namelijk zorgorganisaties. Het kan niet anders dan dat dat leidt tot het opbergen en beheersen van mensen met een verstandelijke beperking; dat is de opdracht van diezelfde samenleving. Maar licht verstandelijk gehandicapte jongeren met gedragsproblemen laten zich niet opbergen en beheersen.
Hoe meer je dat doet, hoe meer het uit de hand loopt en hoe meer de samenleving deze mensen als overlastbezorgers ziet. Nog even en we gaan weer meer gevangenissen bouwen. Als we beter willen ondernemen in de zorg, dan vraagt dat van zorgorganisaties een hele heldere visie. En in het belang van de mensen die het betreft graag een visie op mensen met een verstandelijke beperking waarin het gaat om hun kwaliteit van bestaan. Het lijkt me dat als dit de constatering is, we de oplossing vooral moeten zoeken in die maatschappij en dus bij onszelf. Morgen verkiezingen, een kans om invloed uit te oefenen. En anders beginnen we gewoon een partij voor de lvg-er; er komen er toch steeds meer.
Plaats/Stem op NUjij.nl
Send a friend
Print artikel
5 reacties op “Groei licht verstandelijke gehandicapten”
Beste Jan-Willem,
Helaas reageer je op een versimpeling van zaken. Niet het aantal verstandelijk gehandicapte jongeren is gestegen, maar het aantal dat een beroep doet op de gehandicaptenzorg. Waarschijnlijk komt dat omdat ze door de complexer wordende maatschappij het zelf niet redden. De gehandicaptenzorg pakt die taak gewoon op. En dan gaat het niet om ‘opbergen’, die gedachte is ook een onjuiste gevolgtrekking.
Beste Jan-Willem,
In het artikel wordt verwezen naar de complexer wordende maatschappij als groei voor gedragsproblemen bij LVG jongeren. Zorgorganisaties veroorzaken geen gedragsproblemen maar kunnen ondersteunen bij de problematiek. Naar mijn idee zijn wij met z’n allen verantwoordelijk, wij zijn de maatschappij. Echter wij hebben een maatschappij gecreeerd die mensen die anders zijn of anders doen nog maar moeilijk kunnen accepteren. Die mensen vinden we eng of lastig. Meer tolerantie vanuit de maatschappij zou al helpen. Is het te idealistisch om te denken dat wij allemaal daarin een maatschappelijke taak te vervullen hebben?   Â
Â
Ook in België is dit spijtig genoeg niet anders. Het “inclusiedenken” suggereert in se reeds het feit dat er lang exclusiebeleid is geweest. Niettemin blijft ‘inclusie’ vooral een NIMBY-gebeuren. Zoals ook voor de reguliere psychiatrie dienen we in eerste plaats het systeem te onthaasten en te zorgen voor goede bejegening van mensen waarvoor de machine te complex en te snel draait (en zich daardoor -gelukkig maar-  kunnen laten ondersteunen door zorgorganisaties). Tegenover onbegrip en het gevoel nutteloos en anders te zijn komen dan succeservaringen, positieve bekrachting en dat kleine plaatsje waar iedereen uniek mag zijn… toekomstmuziek??Â
Ik merk wel dat stilaan meer plaats komt voor de persoon met verstandelijke beperkingen en het streven naar ‘verheven structuren doorweven met een wirwar van regels en afspraken’ stilaan wordt losgelaten. Het individuele handelplan met individuele begeleiding en daadwerkelijke begeleiding van derden maakt dat problemen vroegtijdig kunnen ondervangen worden. Ook het loslaten van instellingsdenken en on-the-spot handelen zijn toe te juichen… Niettemin blijft er een allegaartje van -ogen en -peuten die zweren bij behandelschema’s, psycho-educatie en therapieschema’s die ik in het verleden enkel als drukverhogend, belastend, stigmatiserend en invaliderend heb ervaren. Terug gewoon gewoon doen is hierbij mijn boodschap…
Niet-VGH’s zijn eenvoudigweg VGH’s waarvan nog geen diagnose is gesteld omdat we nog niet fijn genoeg alles kunnen opsporen. Eigenlijk moet de lat in de maatschappij helemaal niet naar beneden, ze moet gewoonweg langer worden. Enkele dagen geleden las ik een artikel waaruit bleek dat mensen met een autisme-stoornis perfecte software testers kunnen zijn vanwege hun gedragseigenschappen. Dit is slechts een voorbeeld waaruit voor mij blijkt dat wat we als beperkingen bij een ander ervaren eerder een projectie van onze angsten is: “wat indien mij dat zou overkomen?”.
De uitdaging is eerder ons denken te veranderen van “beperking” naar “mogelijkheden” of zelfs naar “kracht”.
Wat een vader zou ik zijn wanneer ik bij beide van mijn kinderen enkel in termen van beperkingen zou zien (1 met aangeboren en ander met NA hersenletsel)? Wat voor een maatschappij zouden we zijn wanneer we enkel het halflege glas in rekening brengen?
Dat er sprake is van een groei van mensen die aangewezen worden op de zorg voor de mens met een verstandelijke beperking, is een signaal. Is dit ook niet een signaal dat al jaren geleden is afgegeven toen vormen van speciaal onderwijs afgeschaft werden en leerlingen tussen de wal en het schip terecht dreigden te komen? Onderwijs waar nog samen met de ouders gekeken werd naar de mogelijkheden van een leerling. Wij hebben destijds ervaren dat juist door het aanbod van het speciale onderwijs, onze zoon zich verder heeft ontwikkeld. En nu nog steeds naar ieders tevredenheid een volledige baan in deze maatschappij heeft waarin hij volledig is opgenomen en gerespecteerd wordt. In deze tijd zou hij mogelijk niet zover zijn gekomen en ook gaan behoren tot die LVG-ers. Ook zijn woon- en begeleidingsvraag zijn gebaseerd op bescherming, stabiliteit en vooral deskundigheid van zijn team. Samen dragen we er toe bij dat deze vraag gerealiseerd blijft.
Maar wie zijn de LVG-ers van nu? Spreken we nog steeds over de mensen die een emotioneel IQ hebben van 50/70? Of zijn hierin de grenzen al verlegd en zijn de groepen ‘zwakzinnigen’ of ‘moeilijk lerenden’ hieraan toegevoegd?
Het maakt veel uit of er nu gewerkt wordt met mensen die een IQ van 50 of een IQ van 80 hebben. Zorgvuldigheid met plaatsen is dan zeker gewenst. We zien echter gebeuren dat dit geen standaard gegeven is. Te snel worden lege plekken opgevuld en prevaleert het belang van het invullen van open plaatsen, boven de zorgvraag die een cliënt heeft. Ook zien we dat onvoldoende rekening gehouden met de zorgvragen van de andere cliënten die in een betreffende woonvorm al verblijven. En dit leidt eenvoudig tot niet gewenste situaties en neemt de kans op andere (gedrags-) problemen toe. En zo verandert een goed draaiende woonvorm, ineens in een onveilige woonvorm met alle gevolgen van dien.
En dan volgt de vraag, worden de LVG-jongeren, die nu aangewezen zijn op de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, wel juist opgevangen en begeleid? Is de zorg hier wel op toegerust? Is er wel sprake van voldoende deskundigheid binnen deze zorg? En wanneer die deskundigheid er onvoldoende is, waar leidt dat dan weer naar toe?
En voor je het weet, is de LVG-er  een  SGLVG-er en bevestig je wat de maatschappij denkt; er valt niets met hen te doen. Sluit ze maar op.
Dat er sprake is van een toename van LVG-jongeren is een signaal. Met een signaal moet je wat doen en trachten met elkaar meer oplossingsgericht te denken. De deskundigheid vergroten en luisteren naar wat deze jongeren zelf te vertellen hebben; kijken naar hun mogelijkheden. Luister naar hun familie, die hun kind kennen en vaak goede ideeën hebben en in veel gevallen ook al veel bereikt hebben met hun LVG-er. Dat vraagt zorgvuldigheid, tijd en investering. Ze zijn het meer dan waard.