Tot mijn schrik wil geen enkele partij méér geld uit te geven aan de zorg. Het CPB planbureau berekende vorige week dat er drie partijen (PVV, GroenLinks en de SP) rond de nullijn zitten en dat de rest wil bezuinigen. Waarom komt er geen cent bij in de zorg, maar moeten we wel miljarden investeren in een geld verslindend banksysteem en nog meer in failliete landen? Ik wil meer geld voor de zorg!

Al jaren houdt de regering vast aan de norm dat zorgkosten niet mogen stijgen boven de grofweg negen procent van het bruto nationaal product. De regering tolereert een lichte stijging, maar kan dit niet gewoon vijftien procent zijn. Ik wil best meer uitgeven aan de zorg voor ouderen in verpleeghuizen en aan verplegers in ziekenhuizen. Ook specialisten mogen van mij de balkenendenorm verdienen als ze met hun expertise een patiënt genezen van een vervelende ziekte. Nederland vergrijst bij de dag en de technologische mogelijkheden in de zorg zijn ongekend. Ik wil niet dat bezuinigen betekent dat demente bejaarden gaan rondzwerven over straat om dat er geen plek meer voor hen is. Het kan toch niet zo zijn dat kinderen niet geholpen worden, omdat er even geen budget is?

Natuurlijk moeten er grenzen zijn en valt er veel te verbeteren binnen de huidige norm. Maar is de norm inmiddels niet verouderd? Moeten we niet constateren dat er een rigoureuze herbezinning nodig is over het totale overheidsbudget in plaats van dat er een discussie is over een paar procent meer of minder? Ik kan toch ook niet mijn huishoudboekje van twintig jaar geleden hanteren om te bepalen wat het budget voor mijn telefoon en internetkosten mag zijn voor de komende maand?

Er is behoefte aan een stevige schreeuw in de politiek. Nu hebben we al de Partij van de Arbeid, de Partij Voor de Vrijheid en de Partij voor de Dieren, maar ik mis een partij die stevig wil investeren in de zorg. Waar blijft de “Partij voor de Zorg?” En leuker: Wie weet nog een goede lijsttrekker?

En toen kwam Sven. Op weg naar een toptijd; weer goud. Tot hij op het laatste moment overstapt naar de binnenbaan. Diskwalificatie. Gerard Kemkers lijkt een verkeerde aanwijzing gegeven te hebben. Ontzetting en vervolgens boosheid. En nu gaat het om leiderschap. Kemkers zit verslagen een eind uit de buurt. Sven is woedend op Kemkes en laat dit duidelijk blijken. Henk Gemser knielt voor Sven, pakt zijn hoofd en zegt niets; prachtig leiderschap. Het is een drama wat zich voltrekt; het komt nu aan op leiderschap van Kemkers, Gemser, Kramer en de ploeggenoten. Management doet er nu niet toe; (persoonlijk) leiderschap wel. Ik ben benieuwd hoe dit gaat verlopen de komende uren.

“We hebben met z’n allen het gaatje niet gevonden”.

Een vergelijkbare machteloosheid klinkt enkele uren eerder  uit de mond van de bestuurder Chris Oomen van zorgverzekeraar DSW.

Ontstaat er een politieke impasse rond de marktwerking in de zorgsector? Voorwaarts kameraden, wij moeten terug?

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft op 19 februari 2010 geconstateerd dat een coöperatie tussen partijen als zorgverzekeraar DSW en het preferente regionale ziekenhuis (Vlietlandziekenhuis te Schiedam) niet wenselijk is. Dat verzoek tot samengaan ligt overigens al vanaf 6 mei 2009 op het bordje van de NMA. Overigens betreft het nog maar een eerste onderzoek, waarvoor ook al ruggespraak plaats vond met de Nederlandse Zorg Autoriteit (NZA). Op de website kondigt de NMa “diepgaander onderzoek” aan naar de gevolgen van de voorgenomen fusie voor de betrokken patiënten/verzekerden.

De argumenten die worden ingebracht zijn risico’s die een ieder met enige kennis van de sector wel kan bedenken.Te grote inkoopmacht bij de betrokken zorgverzekeraar, gedwongen winkelnering enzovoorts.

Dat alles gezegd hebbende, verbaast het dat een overheid die actief inzet op marktwerking zoveel tijd nodig heeft. Het kan toch niet zo zijn dat men is overvallen door een dergelijk verzoek? Zijn er dan geen scenarioplanners werkzaam bij de overheid? Tussen het concrete verzoek van de fusiepartners en deze (slechts voorlopige!) uitspraak liggen welgeteld tien maanden!

We hoeven maar te verwijzen naar de sterke uitbreiding van het onderhandelbare (B-segment) deel van de ziekenhuiszorg om te zien hoe krachtig de tendens richting marktwerking is!  Natuurlijk is een dergelijke fusie complex en er zijn meerdere partijen bij betrokken. De marktwerking is ook niet bij voorbaat veilig gesteld.
Vooral wordt kennelijk met een scheef oog naar de huisartsen gekeken door de NMA.

Echter ook die beroepsgroep wordt onder druk van die zelfde marktwerking tot grotere (zelfs multidisciplinaire) eenheden als Zorggroepen aaneengesmeed.

Dit veto tast het vertrouwen aan van partijen die nieuwe wegen zoeken. Initiatieven als een “Zorginnovatieplatform” blijven loos en krachteloos als er een dergelijke vertraging en besluiteloosheid blijkt in een zo belangrijk dossier. Het is uitdagender een dergelijk initiatief tot “pilot” te bestempelen en daarvan te leren. Het moet mogelijk zijn om voldoende waarborgen in te bouwen.

Wie helpt er mee “het gaatje te vinden”?

Toezicht en regeldruk, het is veel van hetzelfde zonder dat het beoogde doel van marktwerking wordt gerealiseerd; het staat haaks op marktwerking. Laat ik duidelijk zijn: marktwerking in de zorg bestaat niet!. Niet zolang de overheid belachelijke indicatiebarrières opwerpt. Lees bijvoorbeeld het beschamende relaas van Abrona: http://www.zorgbetermaken.nl/bureaucratie-regelzucht/regels-belemmeren-abrona-om-patienten-te-verzorgen?

De heren Ad Standaart, Jan Bultsma en Hein Griffioen
verwoorden het op managementsite (http://www.managementsite.nl/4205/overheidsmanagement/maatregelen-klink-bussemaker-meer-hetzelfde.html) als volgt: verzekeraars en zorgaanbieders beantwoordden de stelselwijziging massaal met het vormen van institutionele oligopolies. Op zoek naar betere samenhang in zorgketens, marktmacht en schaalvoordelen. Niet ondernemerschap en vernieuwing, maar beheersing en protocollering werd het overwegende beeld.

Zij schrijven verder: De overheid zal zich beter moeten bezinnen op de effectiviteit van haar beleidsinstrumentarium. Ook in de zorg wordt geoogst wat men zaait. Met de bedoeling van marktwerking is een spel om de middelen teweeg gebracht, waarvan moeilijk beweerd kan worden dat die de zorg ten goede komt. Klink en Bussemaker willen terecht een betere verantwoordelijkheidsverdeling, maar hun maatregelen verhogen vooral de regeldruk.

Marktwerking bestaat niet: omdat uit onderzoek van Willo Preusting, blijkt dat Centrale Indicatie Organen in Brabant voor een zelfde hulpvraag zeer uiteenlopende indicaties afgeven. http://www.radio1.nl/contents/4321-willekeur-in-de-awbz?autostart=4770

Marktwerking bestaat niet: wanneer de verwijsdrift tussen het CIZ en Bureau Jeugdzorg stand houdt en op die manier zorg weg houdt bij klanten die het echt nodig hebben: http://www.zorgbetermaken.nl/bureaucratie-regelzucht/bjz-is-trots-clienten-moeten-26-weken-wachten?

Marktwerking bestaat niet: omdat de overheid in het verleden kwaliteitskeurmerken vereist om zorg te leveren en later weer afschaft. Lees de visie daarop van Mauk van Heemstra. http://www.zorgbetermaken.nl/gastcolumns/kwaliteitskeurmerken-failliet?

Marktwerking bestaat niet: omdat met de maatregelen van Bussemaker en Klink het bizarre fenomeen marktwerking in de zorg nog verder onderuit wordt gehaald.

Kortom: de overheid introduceert marktwerking of in hun termen: een gereguleerde markt. Dat bestaat niet. De markt kan niet werken zolang deze gereguleerd wordt ofwel, geremd wordt.

Houden jullie in je planning rekening met moeders van jonge kinderen in het weekend van moederdag? En rangeren jullie de weekendiensten van jonge vaders ook om vaderdag heen?

Ik zou het wel doen als ik personeel in dienst had, maar ja dat is makkelijk praten voor een één-vrouws-bedrijfs-eigenaar die haar eigen agenda plant….
Een vader reageerde met: commercieel gedoe, daar ga je als organisatie in je planning toch niet rekening mee houden? Werknemers die dat belangrijk vinden kunnen toch zelf een vrije dag opnemen?

Onzinnig onderwerp? of speelt het wel in de zorg met overwegend 70% vrouwen in dienst met een gemiddelde leeftijd van 40 jaar.

Zo schrijft Edwin Leutscher: “Abrona is voor miljoenen gekort op het budget. Ze kan weer beschikken over dit geld wanneer zij per patiënt een dossier aanlevert met 10 documenten. Dit zijn ondermeer het indicatiebesluit, een urenregistratie, een behandelplan, een intakedocument en meer van dergelijke documenten. Wanneer bijvoorbeeld in de urenregistratie 15 minuten zorg niet wordt verantwoord, wordt het dossier als niet volledig beschouwd en niet in behandeling genomen.”

Zorgprofessionals ervaren dit als een kolossale belasting. Dient die belasting nog ergens voor? De Volkskrant dd 5-3-09 meldt met een grote kop. “Wel registratiedrift, geen overzicht”. Wijngaards, directeur van een thuiszorginstelling: “Elke euro moet zes keer worden verantwoord. Tussen zorgkantoren en zorginstellingen gaan maandelijks duizenden formulieren en gegevens heen en weer. Alles drie dubbel verantwoord en gecontroleerd. Althans dat lijkt zo. Want die formulier gaan verder nergens heen; ook niet naar het CIZ of het ministerie.” ?Edwin Leutscher stelt: “22 miljard AWBZ gelden niet te traceren. Alle registraties op minuutniveau, geregistreerd door hard werkende zorgprofessionals zijn waardeloos en voor niets geregistreerd. De Kaderregeling, de geïmplementeerde urenregistratie softwarepakketten, de vele uren administratieve handelingen uitgevoerd door de handen die op dat moment niet aan het bed stonden; ALLEMAAL VOOR NIETS GEWEEST.”

Dat is nog lang niet het hele verhaal want met name de grote zorginstellingen voegen er een manier van managen en organiseren aan toe die de zorgwerkers nog verder onder druk zet. “Het Zorgschandaal 1” beschrijft de ellende bij Meavita en Philadelphia: Aan de rand van een faillissement, torenhoge schulden en maar beknibbelen op de uitgaven van locatiemanagers en de noden van clienten en personeel. De gehoopte schaalvoordelen blijven uit, de efficiency maatregelen hebben de coordinatie lasten en de communicatie problemen alleen maar vergroot. Tot verbetering van de zorg heeft het niet geleid, integendeel. In plaats van beter spreadsheet management zou men het alternatief van kleinschalige buurtzorg veel serieuzer moeten oppakken: Decentraliseren, klein binnen groot!

Het ergste is nog dat het bovenstaande bekend is bij alle betrokkenen. Er wordt ook veel over gepraat maar er is geen enkele verbetering te zien. Laat staan dat het voortvarend wordt aangepakt. Het lijkt erop dat het management van veel grote zorginstellingen gevangen is geraakt in de geniepige mix van poen/prestige en de bestuurlijke reflex van regelgeving en systeemdwang zoals beschreven in “Beter bestuur of verhuftering”.
Zal de overheid ingrijpen? Staatssecretaris Jet Bussemaker zei geïrriteerd te zijn dat allerlei bureaucratische regeltjes aan haar ministerie worden toegewezen. Ze heeft toegezegd dat verpleeg- en verzorgingshuizen niet meer elke vijf minuten zorg hoeven vast te leggen. “Toegezegd”? En wat doen we met de rest? “Hier wordt beleid op gezet.” Ik hou mijn hart vast. Dat wordt onderzoek, nota’s en nader onderzoek. Ondertussen draait de mallemolen van regelgeving en systeemdwang gewoon door.

Ik denk dat de verzekeraars en de verenigingen van clienten een aanklacht moeten deponeren bij justitie. De betrokken instellingen en overheidsorganen kan het volgende ten laste worden gelegd:
- Verspilling van publieke middelen
- Mishandeling van medewerkers met zinloze regelgeving, systeemdwang en bureaucratische willekeur.
- Toebrengen van maatschappelijke ellende door het asociaal inrichten van de clientenzorg.
- Gebrek aan daadkracht om de gesignaleerde negatieve effecten aan te pakken.

Van beleidsmakers bij VWS tot zorgverzekeraars en toezichthouders (NZA, IGZ, NMA). Iedereen heeft zo zijn eigen definitie van ‘kwaliteit van zorg’ en -niet in de laatste plaats- hoeveel geld we daar met z’n allen voor over hebben. Uit bovenstaande komt de vraag naar voren of de kosten die moeten worden gemaakt voor toezicht op de gezondheidszorg voldoende opwegen tegen de resultaten van deze maatregelen. Anders gezegd: zijn er mogelijkheden om voor minder geld meer kwaliteit te krijgen?

Donderdagmiddag 26 februari om 15.00 uur opnieuw een bericht over bureaucratische regels.
Rien van Zeeland, directeur van zorginstelling Abrona maakt zich ernstig zorgen over de invloed van de bureaucratische procedures op de kwaliteit van zorg aan verstandelijke gehandicapten.

Abrona is voor miljoenen gekort op het budget. Ze kan weer beschikken over dit geld wanneer zij per patiënt een dossier aanlevert met 10 documenten. Dit zijn ondermeer het indicatiebesluit, een urenregistratie, een behandelplan, een intakedocument en meer van dergelijke documenten. Wanneer bijvoorbeeld in de urenregistratie 15 minuten zorg niet wordt verantwoord, wordt het dossier als niet volledig beschouwd en niet in behandeling genomen.

Een half jaar geleden was Van Zeeland ook te gast in hetzelfde programma waarna een Zembla-aflevering over gehandicaptenzorg heeft geleid tot Kamervragen. Sindsdien is er een hoop gebeurd, maar er is niets verbeterd.

Abrona

Ik ben weer verbaasd. Een paar dagen van tevoren geeft de overheid aan ondanks alle regels en registraties de AWBZgelden niet te kunnen verantwoorden waar de kamer vrede mee heeft. Daags daarna houdt de staatssecretaris zich vast aan de bureaucratische eisen en verlangt van Abrona dikke dossiers per patiënt aan te leveren. Waarom? Om over een paar jaar te kunnen vaststellen dat met al die aangeleverde dossiers niets is gedaan? Ik stel voor dat de staatssecretaris samen met mijnheer Van Zeeland de dossiers verzamelt en de gegevens aanlevert aan haar eigen ambtenaren. Ze ondervindt dan aan den lijve hoe haar regels en het beleid in de praktijk uitwerken.