Als gastvrijheid wetenschappelijk en academisch wordt onderzocht, dan zal je daar zeker niet echt vrolijk van worden. We zullen dan tot de onthutsende en wetenschappelijke conclusie moeten komen dat het woord ‘GASTVRIJ’ letterlijk een andere betekenis krijgt. Namelijk; ‘vrij van gasten’. Kortom: …géén gasten meer!
Gastvrij vervalt dan onder de zelfde betekenis als de woorden; loodvrij, vetvrij, glutenvrij angstvrij, onkruidvrij, autovrij, houtwormvrij, virusvrij, smetvrij en nog veel andere termen die van iets “be-vrij-d” zijn.

Als de term gast-vrij-heid letterlijk tot op het bot geanalyseerd wordt dan kan de horeca ende zorg haar deuren wel sluiten. Ze zijn ze letterlijk; gastenvrij en geheel vrij van gasten.

Al jarenlang roep ik dat gastvrijheid geen wetenschap is. Echter; het is wel bijzonder prettig om te weten hoe het gastvrijheidmechanisme werkt. Gelukkig is het woord “gastvrijheid” taalkundig gezien een werkwoord. Een werkwoord waar dagelijks hard aan gewerkt moet worden. Een werkwoord waarmee je (als je het althans goed wil doen) nooit mee uitgewerkt raakt. Dat meen ik te kunnen stellen na ruim 40 jaar werkzaam te zijn geweest in de internationale hospitality en hotelbusiness, als ‘moderne herbergier’ en gastvrijheidprofessional.

Mijn gastvrije en (eigen-wijs) advies aan dienstverlenende organisaties:
Werk dagelijks aan het gastvrijheid- proces en als leidinggevenden van het proces dé voorbeeldige voorbeeld-functionaris naar de eigen medewerkers.

Gastvrijheidliteratuur is mondjesmaat beschikbaar en zelfs hotelscholen schieten te kort om de Hospitality High Touch inhoudelijk goed te duiden. Als dienstverlenende medewerker ga je uit van je eigen kracht, gastvrijheidkennis, invoelvermogen, klantgerichtheid, etiquette, bejegening en culturele omgangsvormen.

Er zijn twee (h)echte basisprincipes waar minimaal aan voldaan moet worden.

1. Functionele Betrokkenheid.
Techniek = Cure)
Dat betekent voor elke dienstverlenende organisatie; operationele systeemkennis, deskundigheid en vakmanschap.
Zonder deskundigheid, proceskennis en vaardigheid ben je hulpeloos en kan je gasten niet zelfverzekerd tegemoet treden.

2. Emotionele Betrokkenheid. (Gastvrijheid = Care)
Alle kennis begint bij zelfkennis en vooral als je werkzaam bent in de dienst- en zorgverlening.
Daarvoor heb je minimaal de drie K’s nodig:
Zelf-Kennis, Mensen-Kennis en Vak-Kennis.
En een flinke portie sociale (v)aardigheden die mooi samenwerkt met punt 1, de Functionele Betrokkenheid.

Met gastvrijheid is het continue zoeken naar een verfijnd evenwicht tussen Patriarchale en Matriarchale competenties. Het permanent balanceren tussen Emotionele Betrokkenheid en Functionele Betrokkenheid.

De juiste evenwicht tussen Service en Hospitaliteit dus!
Een succesvolle en patiëntvriendelijke uitvoering ligt slechts in beperkte mate bij de personen die het daadwerkelijk uitvoeren. Het echte succes van duurzame en excellente gastvrijheid ligt bijna altijd bij de personen die leiding geven aan de gast-blijheid-processen. Waar klantontwijkendgedrag en slechte service in het geding is, is dat meestal te verklaren aan mis-management en gebrek aan aandacht voor de echte ter zake doende processen. Het centraal stellen van ‘de klant’ als een strategisch besluit is echter niet voldoende. Er moet meer gebeuren om servicemedewerker te ondersteunen die verantwoordelijk is voor dat unieke ‘moment suprême’ in contact met dé klant.

Frapper, frapper, toujour frapper…zei mijn Oberkelner en leermeester altijd, én realiseer je dat gastvrijheid een werk-woord is waar je, dag in dag uit, aan moet blijven werken. Dat is een wetenschap waar je het voorlopig mee moet doen! En vooral de wetenschap van High Tech met veel meer aandacht voor de High Touch.

Fons Bitter, With great courtesy for your hospitality!

Wie toekijkt op dit vraagstuk merkt dat de meeste oplossingen als kenmerk hebben dat men heil zoekt in het optimaliseren van de effectiviteit en de efficiëntie van de aanbieding van de zorg. Men probeert de formule te ontdekken en verfijnen waarmee je met een minimum aan middelen een maximum aan zorg kunt aanbieden. De optimalisatiemethodes uit de productieomgevingen zijn hier ons voorbeeld. Of je auto’s produceert, matrassen, speelgoed of medicijnen, elke van deze fabrieken werkt volgens de principes van lean en mean, van just in time, van total quality control. We hebben al meer dan 20 jaar ervaring met deze processen, we weten hoe ze eruit moeten zien, hoe we ze moeten invoeren en hoe we ze moeten beheren.

Breng deze ervaring dus over naar de gezondheidszorg en je hebt een behoorlijke stap gezet in het beantwoorden van de bovenstaande kernvraag.

De aanpak om lean en mean zorg te verstrekken is echter niet de juiste. Ik ben daar zeer duidelijk in, ze is fout. Mijn motivatie voor het innemen van dergelijk ondubbelzinnig standpunt is dat zorgverstrekking naast de instrumentele handelingen om leed te verzachten en ziektes op te lossen, vooral een zaak is van gevoel, van empathie, van medeleven. Meer nog, de impact van zorgverstrekking wordt meer beïnvloed door de houding van de zorgverstrekker, door de emotionele relatie tussen zorgverstrekker en zorgbehoevende, dan door de eerder mechanistische, rationele handelingen zoals het verstrekken van een medicijn of het ingrijpen in een lichaam. Let wel, medicijnen en operaties zijn essentieel, maar zijn waardeloos als ze niet vergezeld worden van de juiste emotionele zorg. Wat ik hier schrijf is niet nieuw, is geen persoonlijke mening, maar is een feit. Om er maar eentje te noemen, Patch Adams bouwde op deze visie zijn controversieel eigen ziekenhuis het Gesundheid Institute”. Maar googled u gerust even rond, er is genoeg wetenschappelijk bewijsmateriaal dat dit bevestigt.

Alhoewel ik dat meteen moet nuanceren, want wie op zoek gaat naar rationeel en objectief bewijsmateriaal om het belang van iets subjectief zoals emotie en compassie te vinden, die komt vaak met veel vragen terug. En dit is meteen ook de kern van mijn betoog. Je kan wel met statistieken meten hoe patiënten recupereren met of zonder goede omkaderende emotionele zorgen, maar de essentie van empathie is dat ze persoonlijk en subjectief is. En daar geven statistieken geen duiding over. Bij de één werkt de ene benadering en zorg anders dan bij de andere. Dat emotionele zorg best aanwezig is, staat vast, maar hoe ze wordt ontwikkeld, is niet voorspelbaar. Met de ene arts of verpleger klikt het beter dan met de andere. De ene therapeut is de andere niet. En dito de zorgbehoevende.

Zorg verstrekken vraagt om een persoonlijke, vaak onvoorspelbare aanpak die begint daar waar de deskundigheid stopt. Want opnieuw, je moet absoluut deskundig zijn als zorgverstrekker, goed opgeleid en met ervaring. Maar de beste arts heeft geen enkele relevante waarde als hij niet de juiste aandacht kan geven aan zijn patiënt. Dan was hij beter beenhouwer geworden.

Willen we de gezondheidszorg optimaliseren, dan zal het zaak zijn om ons te buigen over de emotionele wereld, een wereld die danig verschilt van de rationele. Enkele voorbeelden. Om de zorgverstrekking efficiënter te maken kan je zoeken naar manieren om de werkprocessen zo te verbeteren dat je meer patiënten kunt behandelen met je beschikbare middelen en vooral met je beschikbare tijd. Opereer dus bij voorkeur snel en efficiënt. Maar om emotionele aandacht te geven aan een patiënt, moet je tijd nemen. Tijd, die niet vooraf bepaald is, maar die afhangt van het moment en de betrokkenen. Tijd winnen en tijd nemen. Allebei nodig, maar tegenstrijdig als je ze wilt beheren. Als je de oorzaak van een ziekte wilt vinden, dan ga je op zoek naar zo duidelijk mogelijke bewijzen. Je voelt, je kijkt en luistert naar dat lichaam en neemt empirische besluiten. Als je wilt weten hoe het met een patiënt zijn geloof in zijn herstel gesteld is, dan moet je ook luisteren, maar niet op zoek gaan naar rationele signalen. Inlevingsvermogen is nodig, empathie en geloof dat wat de patiënt je vertelt, relevant is. Dat is iets helemaal anders dan luisteren naar een patiënt die je iets vertelt en dit meteen, in stilte, vertalen naar wat dat voor jou betekent, denkend vanuit je eigen denkkaders.

Mijn betoog is niet nieuw en niet origineel. Maar te weinig vind ik de toepassing van dit inzicht terug, zoals Patch Adams deed in zijn Institute. Het UZ Gent installeerde onlangs een nieuw kliniekgebouw waar de patiënten die binnenkomen voor een kleine heelkundige ingreep als gasten worden benaderd. Ik ken de case uitsluitend vanuit de media, maar op zijn minst klinkt dit als een gebalanceerde aanpak waarin ratio en emotie gelijkwaardig aandacht krijgen. Helaas is dergelijk initiatief nog altijd een uitzondering op de regel. Een regel, waarvan ik merk, waar zorginstellingen, ook het voorgenoemde Universitaire Ziekenhuis onder valt: een patiënt is een pathologie waar toevallig een mens aan vast hangt. Een patiënt wordt uitgedrukt in het aantal uren dat hij in een bed mag liggen, het aantal contactminuten dat hij mag hebben met het verzorgende personeel. De overheid penaliseert een ziekenhuis als een patiënt te lang in het ziekenhuis verblijft. Een ziekenhuis is immers geen vakantiebestemming. Ik mocht het zelf onlangs meemaken toen mijn vrouw beviel van onze dochter. Groot was de bezorgdheid over de boetes die boven de kliniek hingen als het aantal dagen aanwezigheid dicht bij het toegelaten quotum kwam. Vooral omdat zowel moeder en dochter er toch verdacht gezond uit zagen. Dan kan je maar zorgen dat je snel verdwijnt. De bezorgdheid, de vragen van een beginnende mama zijn immers geen ziekte, maar gewoon ‘dwaas’.

Rome is niet in één dag gebouwd, wordt mij dan verteld en ik geloof het graag. Maar neem Rome toch niet altijd als voorbeeld. Rome werd inderdaad vaak gebouwd, afgebrand en verbouwd. Dergelijke ruimtelijke planning lijkt me niet het goede voorbeeld om van te leren. Je zal maar de patiënt wezen, die net wordt opgenomen als Nero het in zijn hoofd haalt om zijn stad in de as te leggen.

Laat ons beginnen met een fundamenteel akkoord: de rationele zorgverstrekking is evenwaardig aan de emotionele zorgverstrekking. Deze laatste is geen bijkomend agendapuntje, maar evenwaardig. De regels waarlangs de emotionele zorgverstrekking zich afspeelt zijn anders dan, vaak tegenstrijdig met, de spelregels nodig voor een goede rationele zorgverstrekking. Deze paradox oplossen is nu net wat ons onderscheid van de gemiddelde koe: wij zijn zoogdieren die tegenstellingen kunnen beheersen. Anders kunnen we maar beter gaan grazen.

Laten we ons ALLEMAAL eens indenken wat er met je gebeurt als je hulpbehoevend bent..
Als je niet zelf naar de toilet kan ;of zelf in en uit bed kan komen..
Dan heb je heel veel geduld nodig, want diegenen die jou die hulp willen(kunnen) geven; daar zijn er dus te weinig van..
Want die politici vinden dat we met minder personeel meer mensen zorg moeten geven.
Je rent/vliegt dus als het ware je zorgvrager voorbij
Voorbij zijn gevoelens;zijn benodigheden.
Je doet datgenen wat je doen moet .
En niet genoeg tijd???Jammer dan ,dan zet je je verstand maar op nul ,om te zorgen dat je aan tijdslimieten en volle planningen moet voldoen..

Zijn wij gek??

En ben je mantelzorger, dan ben je tevens een \’zorger\’want het is niet alleen de lichamelijke zorg die je maar even moet doen, maar er komen zoveel dingen bij ,regeldingen ,die vreselijk veel tijd kosten ;die je niet hebt, maar ondanks het geregel, ook meestal niet krijgt..

Zijn wij gek??

Nou ja ; wij laten ons gek maken
Door niet op te staan voor de zorg, maar door door te gaan.
Door de machtigsten door te laten gaan , met steeds meer geld voor hunzelf, en steeds minder voor de mensen die het echt nodig hebben..

Hoeveel mensen wonen er in Nederland?
En hoeveel politici en bestuursleden zijn er.
Wie zijn dus in de meerderheid?
En wie zou daardoor het sterkst staan?

Willen wij dit voor onzelf?
Vast niet..
Daarom zullen wij er zelf iets aan moeten veranderen.
Want ooit krijgen wij allemaal met de zorgverlening te maken ; als zorgvrager of mantelzorger..of zorgverlener..

Neem de tijd en sta op voor de zorg..
Voordat het te laat is en je zelf door ziekte/ouderdom enz. dit niet meer kan veranderen..

danku voor het lezen
en alvast bedankt voor uw hulp en steun
voor een goede zorgverlening in Nederland..

tobi

http://zorgtekorten.hyves.nl

Tot mijn schrik wil geen enkele partij méér geld uit te geven aan de zorg. Het CPB planbureau berekende vorige week dat er drie partijen (PVV, GroenLinks en de SP) rond de nullijn zitten en dat de rest wil bezuinigen. Waarom komt er geen cent bij in de zorg, maar moeten we wel miljarden investeren in een geld verslindend banksysteem en nog meer in failliete landen? Ik wil meer geld voor de zorg!

Al jaren houdt de regering vast aan de norm dat zorgkosten niet mogen stijgen boven de grofweg negen procent van het bruto nationaal product. De regering tolereert een lichte stijging, maar kan dit niet gewoon vijftien procent zijn. Ik wil best meer uitgeven aan de zorg voor ouderen in verpleeghuizen en aan verplegers in ziekenhuizen. Ook specialisten mogen van mij de balkenendenorm verdienen als ze met hun expertise een patiënt genezen van een vervelende ziekte. Nederland vergrijst bij de dag en de technologische mogelijkheden in de zorg zijn ongekend. Ik wil niet dat bezuinigen betekent dat demente bejaarden gaan rondzwerven over straat om dat er geen plek meer voor hen is. Het kan toch niet zo zijn dat kinderen niet geholpen worden, omdat er even geen budget is?

Natuurlijk moeten er grenzen zijn en valt er veel te verbeteren binnen de huidige norm. Maar is de norm inmiddels niet verouderd? Moeten we niet constateren dat er een rigoureuze herbezinning nodig is over het totale overheidsbudget in plaats van dat er een discussie is over een paar procent meer of minder? Ik kan toch ook niet mijn huishoudboekje van twintig jaar geleden hanteren om te bepalen wat het budget voor mijn telefoon en internetkosten mag zijn voor de komende maand?

Er is behoefte aan een stevige schreeuw in de politiek. Nu hebben we al de Partij van de Arbeid, de Partij Voor de Vrijheid en de Partij voor de Dieren, maar ik mis een partij die stevig wil investeren in de zorg. Waar blijft de “Partij voor de Zorg?” En leuker: Wie weet nog een goede lijsttrekker?

Dit artikel is ook gepubliceerd op: http://toestandenindezorg.hyves.nl/

Helaas analyse en instinct gingen in tienden van seconden met elkaar in conclaaf en er werd vertrouwd op zichtbare aanwijzingen. Een rijder die vlak na een bocht in de buitenkant hangt en een vinger die vlak voor de volgende naar de binnenkant wijst. Het zichtbare en hoorbare gesteld boven het innerlijke weten… En dan boosheid, onmacht, verdriet, falen. Allemaal erg begrijpelijk en onbegrijpelijk dat er twee juichen omdat er iemand is die sneller is dan hun, maar …. een fout maakt. De medaille zonder franje. Én: Geen medaille maar wel prestatie van ongekend niveau.
Er gaat dan heel wat door me heen. Het lijkt wel een op de proef stellen van focus en vertrouwen van beide. Blijf je in je teleurstelling, falen, boosheid of verdriet  of komt de Wijze wijze terug in een geïntegreerd verstandelijk beredeneren vanuit gevoel?
Ik vond het enorm sterk dat Sven toegaf aan de emoties, zowel die van boosheid als die van de poging om zijn emoties onder controle te houden om de pers van een eerste commentaar te voorzien. Het toegeven van Kemkers dat hij tijd nodig heeft om dit te verwerken voor hij naar buiten komt in de pers en in het radio-interview een vertrouwen dat de band sterk genoeg is om eruit te kunnen komen. Een Senior coach Gemser die stil is en troost, ware woorden fluistert, ware woorden luistert. En de wijze wijzen hun les laat leren.

“We hebben met z’n allen het gaatje niet gevonden”.

Een vergelijkbare machteloosheid klinkt enkele uren eerder  uit de mond van de bestuurder Chris Oomen van zorgverzekeraar DSW.

Ontstaat er een politieke impasse rond de marktwerking in de zorgsector? Voorwaarts kameraden, wij moeten terug?

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft op 19 februari 2010 geconstateerd dat een coöperatie tussen partijen als zorgverzekeraar DSW en het preferente regionale ziekenhuis (Vlietlandziekenhuis te Schiedam) niet wenselijk is. Dat verzoek tot samengaan ligt overigens al vanaf 6 mei 2009 op het bordje van de NMA. Overigens betreft het nog maar een eerste onderzoek, waarvoor ook al ruggespraak plaats vond met de Nederlandse Zorg Autoriteit (NZA). Op de website kondigt de NMa “diepgaander onderzoek” aan naar de gevolgen van de voorgenomen fusie voor de betrokken patiënten/verzekerden.

De argumenten die worden ingebracht zijn risico’s die een ieder met enige kennis van de sector wel kan bedenken.Te grote inkoopmacht bij de betrokken zorgverzekeraar, gedwongen winkelnering enzovoorts.

Dat alles gezegd hebbende, verbaast het dat een overheid die actief inzet op marktwerking zoveel tijd nodig heeft. Het kan toch niet zo zijn dat men is overvallen door een dergelijk verzoek? Zijn er dan geen scenarioplanners werkzaam bij de overheid? Tussen het concrete verzoek van de fusiepartners en deze (slechts voorlopige!) uitspraak liggen welgeteld tien maanden!

We hoeven maar te verwijzen naar de sterke uitbreiding van het onderhandelbare (B-segment) deel van de ziekenhuiszorg om te zien hoe krachtig de tendens richting marktwerking is!  Natuurlijk is een dergelijke fusie complex en er zijn meerdere partijen bij betrokken. De marktwerking is ook niet bij voorbaat veilig gesteld.
Vooral wordt kennelijk met een scheef oog naar de huisartsen gekeken door de NMA.

Echter ook die beroepsgroep wordt onder druk van die zelfde marktwerking tot grotere (zelfs multidisciplinaire) eenheden als Zorggroepen aaneengesmeed.

Dit veto tast het vertrouwen aan van partijen die nieuwe wegen zoeken. Initiatieven als een “Zorginnovatieplatform” blijven loos en krachteloos als er een dergelijke vertraging en besluiteloosheid blijkt in een zo belangrijk dossier. Het is uitdagender een dergelijk initiatief tot “pilot” te bestempelen en daarvan te leren. Het moet mogelijk zijn om voldoende waarborgen in te bouwen.

Wie helpt er mee “het gaatje te vinden”?

Vandaag bezocht ik een Ziekenhuis. Nee niet voor mezelf, nee ook niet professioneel. Ik betrad het met iemand die me na staat.

Als observant of liever verwant heb ik goede ervaringen met dit ziekenhuis. Het voelt alsof alle bekwaamheden er zijn die mijn familie kan helpen.

Toch zien mijn ogen dan ook andere dingen, ik zal het delen.

Bij de ingang, bij de draaideuren, hebben ze een prachtige compositie van bloemen en kunst in het centrum van de draaideur geplaatst. Omdat je langzaam loopt rust je oog er zeker op.

Zoals ik door de deur liep, rustten mijn ogen op twee Boeddha beelden

Ik liep verder in de gang en zag een afspiegeling van onze bevolking, jong oud, donker, wit, grijs, rood, verheugd, verdrietig… verschrikt.

Ik liep door een brede gang met allemaal winkels. Winkels met felle kleuren in de ge-opende etalage. Ballonnen die me toelachen en het kind in me doen ontwaken.

Het vrolijke kind dat uit de kamer met de ballebak huppelt, de man met de verschrikte ogen starend in zijn rolstoel, starend in Niets….

Een afrikaanse vrouw met mooi gevlochten haren swingt haar pas voor mij uit.

Ik stap in de lift en moet wel kijken in de enorme spiegel die er hangt. Vandaag ben ik in groen batik. Met aan mijn voeten westerse pumps. De kralen dansen om mijn kuiten als ik de lift uitstap en plaats maak voor

Een kleine donkere vrouw, met felgekleurde westerse kleren, aan haar voeten draagt ze leren sandalen.

Ik zie iemand met een indiaas voorkomen, de kleding vrij normaal. Ik ruik de knoflook in gedachten, maar in het passeren herken ik haar niet. De gangen hebben cijfers, nog geen idee waar we terecht komen. Na elke bocht een andere kleur, na elke bocht een andere geur. Steeds rustiger, steeds minder mensen. En dan ineens krijgt de afdeling een naam en zie ik door wie of waarvoor een ruimte wordt gebruikt. Ik vang een gesprek op van een grote blanke man in spijkerbroek en blauw overhemd, met een kleinere donkere man. Hij is arts aan de lengte van zijn witte jas te zien.

Aan de voeten van de verpleegsters die veel kortere witte jassen dragen zie ik geen birkenstocks, maar hippe gympen in kleuren grijs, blauw en paars. Ik ben verward en slaak bijna een zucht als ik een grijse mevrouw zie langslopen op de zo vertrouwde gezondheidssandalen.

Verward?

Verschrikt?

Hoe kan dat nou? dat ik als blanke rondswalk in een afrikaanse jurk en mijn zwarte broeder zich kleedt in wit. Zou hij zijn eigen medicijn prakticeren? Of beoefent hij het mijn….

Terwijl ik terug loop besef ik dat het scheef getrokken is. Ik werk met Medicijnwiel, Enneagram en Aboriginal Dreaming Time.

En ik ben wit, blanco, waarom werk ik hier niet meer.

Ik ben hier wel welkom oh ja, dat voel ik wel, Alle nationaliteiten komen hier, maar vind ik hier ook “mijn” medicijn?

Zou er achter één van de deuren in één van die talloze gangen ook een kamer zijn voor acupressuur?

Een kamer waar ik kan zweten en kan bidden met de pijp?

Of wacht ik tot iemand komt in een witte jas. De medicijnen kent en ook mij daarin herkent. Is hij zwart, wit rood of grijs. Stagière, assistent, geleerd of wijs.

Zeg mij eens, kan ik in uw ziekenhuis heling vinden?

“Marktwerking” is al een aantal jaren aan de gang. De inrichting van financiële administraties werd aangepast. Er kwamen meer kengetallen, periodieke stuurinformatie voor bestuur en management. Er werd, en wordt, behoorlijk gefuseerd met de efficiencygedachte als kapstok. Rond de millenniumwisseling kwam het “kantelen van organisaties” in de mode, gevolgd door de introductie van een “regiomodel. Een soort ontvlechting van de eerdere fusie, maar met instandhouding van een centraal imago en een centraal bestuursapparaat. Veelgehoord motto: ”Centraal wat moet en decentraal wat kan”. Nauwelijks gewend aan het regiomodel, wordt er in veel gefuseerde instellingen al weer over een volgende aanpassing nagedacht: het “divisiemodel”.

Nu de organisatorische aanpassingen aan Zorg Zwaarte Pakketten / ZZP’s (V&V sector), Diagnose Behandel Combinaties / DBC’s (ziekenhuizen) en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning WMO (o.a. maatschappelijk werk).

Met een lange ervaring als eindverantwoordelijke in de marktsector en ervaring in de zorg, voorzie ik een scala aan aanpassingen. Die zullen een aantal jaren duren. Niet vanwege een gebrek aan inzet, maar omdat de cultuur en historie van de zorg zo anders is dan die van de marktsector.

Een paar praktijkvoorbeelden.

In veel instellingen wordt meer waarde toegekend aan tijdige en betrouwbare financiële stuurinformatie. Vaak is er toch nog sprake van onregelmatige rapportages. Als er periodiek gerapporteerd wordt, is dit meestal eens per kwartaal of per twee maanden. De gerapporteerde periode loopt dan twee maanden of meer achter op de realiteit. Op bepaalde niveaus in de organisatie zijn mensen niet voldoende bekend met het lezen en interpreteren van die informatie.

Nadat een organisatie gekanteld is, een regio- of divisiemodel ingevoerd, zijn de daarmee gepaard gaande verantwoordelijkheden niet altijd goed gecommuniceerd of vastgelegd. Als gevolg ontstaan onderlinge spanningen tussen de leidinggevenden.

Met de komst van DBC’s in ziekenhuizen, ontstaat er een andere verhouding tussen specialisten en bestuur/management. De DBC systematiek maakt een intensiever contact en overleg tussen deze partijen noodzakelijk. Het bestuur wordt genoodzaakt om de organisatie aan te passen en dichter op de uitvoering te gaan zitten dan in het verleden het geval was.
Het vertrouwde duale besturingsmodel in de zorg lijkt zijn beste tijd te hebben gehad. De cultuur wordt zakelijker. Er worden uren geschreven in de welzijnssector. De communicatie is directer. Organisaties worden meer op hun resultaten en verantwoordelijkheden aangesproken. Kortom: de organisatieculturen van profit en not for profit gaan steeds meer op elkaar lijken. Professionals zullen in toenemende mate geconfronteerd worden met de bedrijfsmatige gevolgen van gemaakte keuzes. Het managen van de hiermee gepaard gaande spanningsvelden zal een kunst op zich blijken.