Verouderd verpleeghuisparadigma slaat terug

Mauk van Heemstra — Sun, 19 Jul 2009 10:20:16 +0000

De nieuwe visie op verpleeghuizen is op zijn retour. Zo schrijven Wilfried van der Bles en Nicole Lucas in Trouw (2 juli 2009). Verpleeghuisartsen uit het Amsterdamse verpleeghuis Jan Bonga stapten op. Duidelijk voorbeelden dat een verouderd paradigma stuiptrekt. Tot steeds meer mensen begint het door te dringen, dat het jarenlang verplegen van ouderdom in een vervangend ziekenhuis een verloren strijd is en dat ook op hoge leeftijd het leven staat boven het uitstellen van de dood. Dat kan in kleinschaligheid, maar hoeft niet. Belevingsgericht en wonen, welzijn en zorg integrerend. Dat is nog niet evidence based. Dat kan ook niet. Een ontluikend paradigma moet zich eerst nog bewijzen. Maar heeft wel meer en betere antwoorden, ook op de vragen van het oude paradigma. Het nieuwe paradigma in de verpleegzorg heeft leven als uitgangspunt. Daar hoort medische ondersteuning bij. En het is meer. Veel meer.
Zoals de pyramide van Maslow aangeeft, is het leven bevredigender naarmate je in meer van de Maslow-lagen bent voorzien. Een draaglijke gezondheid zit onderin de Maslow pyramide. Zelfontwikkeling bovenin. Dat hoef en mag je de oudsten niet langer onthouden. Het Amerikaans Eden alternative neemt als vertrekpunt niet het repareren van ongezondheid, maar het omgaan met eenzaamheid, verveling en vertrouwelijkheid. Maslow lagen 3 en 4! Als remedie: empowerment: Maslow laag 5. Zelfs mensen die dementeren kunnen ten opzichte van hun beperking in enkele minuten iets leren en daar vreugde aan ontlenen. Door met een dier te spelen, iets te boetseren, aardappels te schillen, in de tuin te wroeten, of bloemen te schikken. Zelfs als mensen vergeetachtig zijn ontlenen zij vreugde aan een enkel moment dat zij (klein)kinderen of verzorgers uit hun ervaring kunnen vertellen. Iets kunnen betekenen voor anderen. Het Eden Alternative is vast niet de eindvorm van het nieuwe paradigma. Net zo min als Planetree. Maar zij bieden wel antwoorden op zingeving. Kleinschalig, belevingsgericht, welzijn en wonen boven zorg, zijn ook allemaal ontwikkelingen binnen het nieuwe paradigma. Use it or loose it. Het zet onze ouderen weer in het centrum. Als vertrekpunt. Met hun beperkingen. Erkent weer dat ook hun leven zin heeft. Zonder betutteling en door anderen opgedrongen zorg. Zonder medische en institutionele dominantie. Dat vinden de representanten van het verouderde paradigma lastig. Dan gaan ze foeteren op het nieuwe. Dat is altijd zo. Het betekent namelijk – en dat is wennen – een ondergeschikte rol voor medici en verplegenden. Ten dienste van de identiteit van de levende. De overeenkomst van de opstappende verpleeghuisartsen en onderzoekster Anne Mei The is dat ook zij meedoen met het populisme om aan te trappen tegen wat nu fout is, zonder visie op iets nieuws. Ook Anne Mei The vult het oude paradigma in door te beginnen met medische zorg en betutteling. Daarbovenop dat welzijn. En ja, dan wordt het duur. Ons gezamenlijke en internationale probleem is dat de zorg al onbetaalbaar is en steeds minder draagbaar. Dus vernieuwing vereist meer kwaliteit voor een lagere prijs. Het nieuwe paradigma biedt de antwoorden. En vraagt om verdere uitkristallisering. Werk daar aan mee. Zet leven boven zorg. Leven: zo zorgeloos mogelijk!

ZorgBeterMaken » verpleeghuis

Verouderd verpleeghuisparadigma slaat terug