Van intenties naar doen

Met veel plezier heb ik toegezegd om als ‘kernauteur’ mee te gaan bouwen aan het nieuwe initiatief ZORGbetermaken. Ik denk dat het goed is om via het internet te gebruiken elkaars kennis, kunde en ervaringen te delen. De zorg heeft dat nodig en in het bijzonder de patiënten/cliënten, diens naaststaanden en natuurlijk de tienduizenden professionals die in de zorg werken. Vanaf vandaag zal ik (minimaal) twee keer per maand een bijdrage leveren onder het motto: ‘Weten wat werkt!’. Dit schept verwachtingen: zowel over de inhoud als met betrekking tot de frequentie.

Wat ga ik doen? Weten-wat-werkt slaat op het feit dat er talrijke best practises bestaan die ons kunnen helpen in de praktijk van zorgverbetering. Ik zie het als mijn uitdaging om deze in een toegankelijke vorm op ZORGbetermaken beschikbaar te maken. Veel van deze methoden en technieken en/of innovaties heb ik zelf toegepast. Ik kan dus spreken uit ervaring, maar ga daarnaast ook uit van de ervaringen van anderen, maar bij voorkeur van een optimale mate van evidence based klinische verbeterkunde. Daarbij moet ik wel opmerken dat dat ‘evidence based’ nogal relatief is: wanneer is evidence based inderdaad evidence based? Naar mijn mening moet er op z’n minst sprake zijn van succesvolle voorbeelden, het liefst ondersteund door onderzoek naar werking en effect. Zowel professioneel als persoonlijk ben ik zelf niet het type dat tot in den treuren academische allerlei multi center trial trajecten wil doorploegen. Om dan uiteindelijk te kunnen zeggen dat “het werkt, maar we adviseren wel om nog meer onderzoek doen…”. Laten we het vooral praktisch houden. En bovendien: de zorg kan hier niet op wachten. Uit onderzoek blijkt dat ‘evidence’ de medische praktijk pas na meer dan 10 jaar bereikt… Nou nee, bedankt. Er is al een enorme berg aan methoden en technieken die met succes in de zorg zijn toegepast, maar die (o.a. in ons land) nauwelijks of niet in praktijk gebracht worden. Met mijn ZORGbetermaken-blog hoop ik met mijn mede-bloggers er aan bij te gaan dragen dat hierin verandering te komt. Wijze lessen – vaak geen goedkope lessen! – zijn zinloos, wanneer je er zelf en anderen niet van leert…

Enfin, deze blog, of aankondiging daartoe, heet niet voor niets ‘Van intenties naar doen’. En wel hierom. Een eerste wijze les: die van de ‘intentiegeneeskunde’. Als arts-van-huis-uit heb ik meer dan mij lief is kennis gemaakt met de ‘intentie-attitude’ in de zorg. Hiermee bedoel ik dat ik vaak meemaak(te) dat men in de zorg wel wil, of zegt dat men wil, maar dat het vaak ontbreekt aan daadwerkelijk doorpak-gedrag. Wel willen, maar niet doen, dus. Dit is niet zo gek, omdat je in de zorg – zeker als arts – niet resultaat gericht wordt opgevoed. In andere branches is dat anders. Vaak heel anders. Zoals een Nederlandse verander-goeroe het mij onlangs zo verwoordde: ‘In het bedrijfsleven vlieg je er gewoon uit als je niet presteert. In de zorg weet ik echt niet hoe dat werkt. Wie houd wie nu voor de gek?”. Ik vind dat ze gelijk heeft. Hoewel ik ook weet dat de geneeskunde vaak en veel onzekerheden geeft, is het onnodig dat we als zorgverleners hier zo vaak vanuit gaan. Want veel zorgprestaties kunnen we wel waarmaken. Veel belevingsaspecten van de zorg zijn echt goed te realiseren. En vaak niet met zoveel kosten en energie.

Wanneer je in de zorg met ‘resultaatgerichtheid’ aankomt, zitten veel mensen al snel in de gordijnen. Onnodig vind ik: als begeleider van veranderprocessen heb ik de ervaring dat resultaten niet ‘eng’ hoeven zijn. Wanneer je nieuwe resultaten bespreekbaar wil maken, doe je er goed aan om uit te gaan van de intrinsieke intenties bij je doelgroep. Laat ze zelf zeggen wat zij willen leveren en hoe. Bijvoorbeeld: veilige zorg, patiënt gerichte zorg, juiste bejegening en respectvolle behandeling en dergelijke. Dit zijn mooie intenties: dit is echt wat ze willen leveren. Het is vervolgens aan ons (begeleiders/managers) de taak om SAMEN met deze mensen op de werkvloer de gezamenlijke intenties om te zetten in (liefst meetbare) resultaten. Hoe doe jij dat? En doe je dat dan als manager? Of probeer je echt in de huid te kruipen van de gepassioneerde zorgverlener, die vaak ook niet weet hoe dat gaat: veranderen? Help de intentie te concretiseren.